Multivitamines zijn in Nederland een van de meest gekochte voedingssupplementen, alleen vitamine D is populairder. Veel mensen slikken dagelijks een tabletje, capsule of gummie in de hoop gezonder te worden of tekorten aan te vullen. Maar weet jij eigenlijk wat er in zo’n supplement zit, en of jouw lichaam er iets aan heeft? De antwoorden zijn verrassender dan je misschien denkt.
Wat een multivitamine precies bevat
Een multivitamine is een supplement dat meerdere vitamines en mineralen in één product combineert. Denk aan vitamine C, vitamine D, B vitamines, zink, magnesium en ijzer. De samenstelling verschilt sterk per merk en per doelgroep. Er zijn producten gemaakt voor kinderen, voor mensen boven de 50, voor zwangere vrouwen en voor sporters. Bij elk product kijkt de fabrikant welke stoffen in welke hoeveelheid zinvol zijn voor die specifieke groep. De hoeveelheid van een stof in een supplement wordt vaak uitgedrukt als een percentage van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid, ook wel ADH genoemd. Sommige producten bevatten precies 100 procent van de ADH, andere zitten daar ver boven of onder. Te veel van bepaalde vitamines, zoals vitamine A, kan schadelijk zijn. Het is dus goed om op het etiket te letten.
Wanneer een supplement zinvol is en wanneer niet
Wie gevarieerd en gezond eet, heeft in principe geen extra vitamines nodig. Het lichaam haalt voldoende voedingsstoffen uit groenten, fruit, zuivel, vlees, vis en peulvruchten. Toch zijn er groepen mensen voor wie een aanvulling wel degelijk iets kan betekenen. Ouderen nemen bepaalde stoffen minder goed op via de voeding. Mensen die weinig buiten komen, hebben vaak te weinig vitamine D. Vegetariërs en veganisten missen soms vitamine B12, dat bijna alleen in dierlijke producten voorkomt. Zwangere vrouwen krijgen vaak het advies foliumzuur extra in te nemen om de ontwikkeling van de baby te ondersteunen. Voor al deze groepen is een supplement een praktische manier om een tekort te voorkomen. Voor een gezonde volwassene die goed eet, is de meerwaarde een stuk kleiner. Geld uitgeven aan een pot vitaminen terwijl je voeding al compleet is, heeft weinig zin.
Hoe de kwaliteit van supplementen verschilt
Niet elk product op de markt is even betrouwbaar. De Consumentenbond testte meerdere multivitamines en ontdekte grote verschillen tussen wat op de verpakking staat en wat er werkelijk in zit. Bij sommige producten klopten de gehalten niet met de informatie op het etiket. Bij andere producten waren bepaalde stoffen te hoog gedoseerd ten opzichte van de ADH. Dat is niet altijd gevaarlijk, maar het is ook niet de bedoeling. Een supplement kopen is dus niet simpelweg de goedkoopste pot pakken. Let bij de keuze op een duidelijk etiket, een bekende fabrikant en bij voorkeur een product dat onafhankelijk getest is. Apotheken en drogisterijen verkopen doorgaans producten die aan wettelijke eisen voldoen, maar ook daar loont het om de verpakking goed te lezen.
Wat je zelf kunt doen om tekorten te voorkomen
De basis ligt altijd bij voeding. Een gevarieerd eetpatroon met voldoende groenten, fruit, volkoren producten en eiwitten geeft het lichaam het meeste van wat het nodig heeft. Ben je toch benieuwd of jij ergens een tekort aan hebt, dan kan de huisarts een bloedonderzoek doen. Zo weet je zeker of je iets te kort komt en welke stof je dan het beste extra kunt nemen. Dat is een stuk gerichter dan maar een combinatiepreparaat slikken en hopen dat het helpt. Vitamine D is een uitzondering: de Nederlandse gezondheidsraad adviseert dat mensen boven de 70, mensen met een donkere huidskleur en mensen die weinig buiten komen, altijd vitamine D extra nemen. Voor andere stoffen geldt dat gericht aanvullen bijna altijd beter werkt dan een brede mix zonder dat je weet of je die nodig hebt.
Veelgestelde vragen
Kan ik een multivitamine het beste ’s ochtends of ’s avonds innemen?
De meeste multivitamines neem je het beste bij een maaltijd, bij voorkeur ’s ochtends bij het ontbijt. Sommige vitamines, zoals A, D, E en K, worden beter opgenomen als er vet in de maaltijd zit. Innemen op een lege maag kan bij sommige mensen maagklachten geven.
Is het veilig om dagelijks een multivitamine te slikken?
Dagelijks een multivitamine slikken is voor de meeste mensen veilig, zolang je de aanbevolen dosering aanhoudt. Problemen ontstaan pas als je structureel veel te hoge hoeveelheden neemt van bepaalde stoffen, zoals vitamine A of ijzer. Lees altijd het etiket en gebruik nooit meerdere supplementen tegelijk zonder advies.
Heeft een multivitamine invloed op medicijnen?
Sommige vitamines en mineralen kunnen de werking van medicijnen beïnvloeden. Vitamine K kan bijvoorbeeld de werking van bloedverdunners veranderen. IJzer kan de opname van bepaalde antibiotica verminderen. Gebruik je medicijnen op recept, overleg dan met de huisarts of apotheker voordat je een supplement begint.
Zijn duurdere supplementen beter dan goedkopere?
Een hogere prijs betekent niet automatisch een betere kwaliteit. Uit onafhankelijke tests blijkt dat goedkopere producten soms even goed of zelfs beter scoren dan dure merken. Kijk bij de keuze naar de inhoud en dosering op het etiket, niet alleen naar de prijs of de verpakking.
