De basis van traditionele jus
Goede jus begint vaak met boter en het bakvet van vlees. Smelt eerst een klontje roomboter in een pan op middelhoog vuur. Als de boter lichtbruin is, bak je het vlees aan beide kanten tot het gaar is. De stukjes vlees die aan de pan blijven plakken en de gesmolten boter vormen samen de basis. Wanneer het vlees klaar is, haal je het uit de pan. Nu blijft er een laagje vet en aanbaksels achter. Dit zijn de smaakmakers voor de jus.
Jus maken zonder vlees
Ook zonder vlees kan je een smakelijke jus bereiden. Gebruik dan bijvoorbeeld olijfolie, margarine of plantaardige boter. Smelt deze in de pan tot het een mooie kleur heeft. Voeg daarna wat bloem toe om een papje te vormen. Dit heet een roux. Laat de roux eventjes bruin worden, maar niet verbranden. Voeg vervolgens beetje voor beetje groentebouillon of water toe, terwijl je blijft roeren. Zo krijg je een gladde, dunne saus die op jus lijkt. Je kunt extra smaak geven met bijvoorbeeld uienpoeder, knoflookpoeder, sojasaus of een snufje peper.
Smaak en kleur toevoegen aan je jus
De kleur van jus hoort bruin te zijn. Dit bereik je door boter goed te verwarmen of de roux goed te laten kleuren voordat je vocht toevoegt. Gebruik je vlees, dan geven de gebakken stukjes veel kleur. Ook de smaak krijgt een extra zetje door kruiden. Je kunt bijvoorbeeld een beetje mosterd, een scheutje ketjap of verse kruiden zoals tijm of laurier toevoegen. Vind je de jus te dun? Laat de saus dan wat inkoken of roer er nog een klein beetje bloem of maizena door, gemengd met koud water. Zo maak je de jus wat dikker voor bij stamppot of vleesgerechten.
Handige tips voor de lekkerste resultaat
Voor een gladde jus moet je blijven roeren, zeker als je bloem gebruikt. Gebruik liefst een garde om klontjes tegen te gaan. Schraap met een houten lepel de bruine stukjes van de pan los, want daar zit de meeste smaak in. Voeg altijd beetje bij beetje water of bouillon toe, zodat de saus makkelijk dikker of dunner gemaakt kan worden. Wil je extra glans, voeg dan een klein klontje koude boter toe aan het eind en roer dit erdoor. Gebruik je gesneden ui of knoflook, bak deze dan op laag vuur voordat je het vocht erbij giet voor een zachte, rijke smaak. Bewaar overgebleven jus gerust in een afgesloten bakje in de koelkast; warm deze later weer op met een klein scheutje water.
De rol van jus bij verschillende gerechten
Jus is onmisbaar bij Hollandse maaltijden zoals stamppot, gebakken aardappelen of hutspot. Niet alleen zorgt het voor meer smaak, het laat het eten er ook sappiger uitzien. Ook bij vleesgerechten zoals gehaktballen, rookworst of stoofvlees hoort een goede jus. Steeds meer mensen kiezen voor een vegetarische variant, zodat iedereen mee kan genieten. Experimenteer gerust met kruiden en variaties voor een persoonlijke draai aan jouw saus.
Meest gestelde vragen over jus maken
Kun je jus bewaren en later weer gebruiken?
Jus kun je bewaren in de koelkast. Zorg dat het in een schoon bakje zit met een deksel. Verwarm het later op laag vuur en voeg eventueel wat water toe als het te dik is geworden.
Hoe zorg ik voor een gladde jus zonder klontjes?
Gebruik een garde en voeg het water of de bouillon langzaam toe. Blijf goed roeren tot alles is opgenomen. Zo voorkom je klontjes in de jus.
Waarmee kan ik jus extra smaak geven?
Je kunt jus meer smaak geven met kruiden, een beetje mosterd, sojasaus of een scheutje wijn. Ook gebakken ui of knoflook maakt de saus lekkerder.
Kan ik jus maken zonder boter?
Jus kan ook met olie of plantaardige margarine worden gemaakt. Dit is handig voor mensen die geen dierlijke producten eten.
